Bianco d'Alessano

Bianco d’Alessano hiếm khi được đóng chai một mình. Gần như mọi nơi nó xuất hiện, nó đều đứng cạnh Verdeca theo một cặp đã gắn bó hàng thế kỷ ở vùng đồi đá vôi của Puglia. Nhưng vai phụ không có nghĩa là không quan trọng — điều giống này mang lại, khả năng giữ axit ngay cả khi treo lâu trên cây, là thứ khiến những chai rượu trắng nam Ý ấy uống được.

Trồng ở đâu

Địa bàn của giống này là Puglia, tập trung ở vùng Murgia — cao nguyên đá vôi ở phía trong đất liền. Số liệu năm 2000 ghi nhận khoảng 960 ha, một con số khiêm tốn nhưng ổn định.

Hiếm khi làm rượu một giống

Tại Ý, Bianco d’Alessano gần như luôn được phối cùng các giống trắng bản địa khác, chủ yếu là Verdeca và Bombino bianco. Nó không có đủ hương thơm hay cá tính để tự đứng riêng, nhưng đóng vai trò cấu trúc rất tốt trong một mẻ phối.

Giữ axit ngay cả khi hái muộn

Đây là phẩm chất đáng giá nhất của giống. Nó chín ở khoảng giữa tới muộn, nhưng ngay cả khi để quả treo trên cây kéo dài tới cuối mùa, độ axit vẫn ở mức cao. Với người làm rượu ở vùng nóng, một giống không đòi hỏi phải căn ngày hái chính xác tới từng buổi là một sự nhẹ nhõm lớn.

Cặp đôi với Verdeca

Trong Locorotondo DOC, công thức yêu cầu tối thiểu 50% Verdeca và tối thiểu 35% Bianco d’Alessano. Ở Martina Franca DOC cũng vậy. Hai giống bù nhau: Verdeca mang khoáng và nét xanh, Bianco d’Alessano mang thân, độ tròn và cả axit ổn định.

Có mặt trong những denominazione nào

Ngoài Locorotondo và Martina Franca, giống này còn nằm trong danh sách được phép của Gravina, Lizzano và Ostuni. Tất cả đều thuộc Puglia, và tất cả đều theo cùng một mô hình: rượu trắng phối trộn từ giống bản địa, sản lượng nhỏ, phần lớn tiêu thụ tại chỗ.

Nguyên liệu cho vermouth

Cũng như nhiều giống trắng axit cao khác của Ý, Bianco d’Alessano từng được dùng trong sản xuất vermouth. Đây là số phận chung của các giống cho rượu nền sạch và trung tính: hữu dụng về mặt công nghiệp nhưng vô danh với người uống.

Đường sang nước Úc

Đầu thế kỷ 21, giống này được đưa vào các vườn nho ở Nam Úc. Tới năm 2021 diện tích chỉ khoảng 2 ha — nhỏ tới mức gần như thử nghiệm. Nhưng những chai làm ra đã giành giải trong hạng mục dành cho giống nho thay thế, cho thấy tiềm năng của nó trong khí hậu nóng.

Vì sao Úc quan tâm tới nó

Lý do rất thẳng thắn: khả năng giữ axit trong nắng gắt. Vùng Riverland của Úc nóng và khô, và các nhà trồng nho ở đó đang tìm những giống Địa Trung Hải chịu được điều kiện ấy thay vì cố ép các giống Pháp thích nghi. Bianco d’Alessano nằm đúng trong danh sách tìm kiếm đó.

Vùng Valle d’Itria

Đây là trung tâm của thế giới rượu trắng Puglia — một cao nguyên đá vôi nằm giữa các tỉnh Bari, Brindisi và Taranto, nổi tiếng với những ngôi nhà mái nón trulli. Độ cao và nền đá vôi làm đêm mát hơn hẳn đồng bằng ven biển, và đó là điều kiện cho những giống trắng như thế này tồn tại.

Đá vôi có nghĩa gì với rượu

Đất đá vôi thoát nước tốt và phản chiếu nhiệt, buộc rễ đâm sâu tìm nước. Rượu từ những vườn như vậy thường có cảm giác chặt và khoáng hơn. Ở Puglia, sự khác biệt giữa rượu trắng vùng cao nguyên và rượu trắng đồng bằng lớn tới mức khó tin là cùng một vùng.

Làm vang sủi

Axit cao ổn định là điều kiện lý tưởng cho rượu nền vang sủi, và ngày càng nhiều nhà rượu Puglia đưa Bianco d’Alessano vào các mẻ spumante. Đây là cách khai thác đúng thế mạnh của giống thay vì cố biến nó thành thứ nó không phải.

Chú ý về tên gọi

Trên nhãn và trong văn bản quy định, tên này đôi khi được viết là Bianco di Alessano. Hai cách viết chỉ cùng một giống. Chữ Alessano là tên một thị trấn ở cực nam Puglia, dù giống này ngày nay tập trung ở vùng cao nguyên phía bắc hơn.

Có nên để lâu không

Không. Đây là rượu để uống trong một tới hai năm. Axit tốt giúp nó không xuống nhanh, nhưng phần hương vốn đã kín đáo sẽ nhạt dần mà không phát triển thành gì mới. Mua chai vụ gần nhất là cách chắc ăn.

Hương vị nhận ra được

Lê và chanh vàng là trục chính, kèm hoa keo nhẹ. Phía sau có thảo mộc và một nét vỏ táo hơi chát dễ chịu. Hạnh nhân xuất hiện ở hậu vị, đặc điểm chung của rất nhiều giống trắng Ý. Tổng thể tiết chế, sạch, không phô trương.

Đọc thang đặc tính thế nào

Thân thấp và axit cao mô tả một chai rượu nhẹ và tươi. Vì là nho trắng nên không có thang tannin. Hãy nhớ rằng chai bạn cầm gần như chắc chắn là rượu phối, nên đặc tính thực tế còn phụ thuộc vào những giống đứng cùng nó trong công thức.

Món ăn hợp và cách rót

Rót lạnh 8–10°C. Hợp hải sản, cá nướng, mì với hải sản, rau củ luộc chấm dầu ô liu và phô mai tươi. Với món Việt, nó đi tốt cùng các món hấp, luộc và gỏi nhẹ. Đây là rượu bàn ăn đúng nghĩa, không phải chai để ngẫm nghĩ một mình.