Glera

Glera là giống nho trắng làm nên Prosecco — loại vang sủi bán chạy nhất thế giới. Cái tên Glera còn lạ tai với nhiều người vì mãi tới năm 2009 giống này mới mang tên ấy. Trang này giải thích vì sao nó đổi tên, giống này khác Champagne ra sao, và bạn nên đọc gì trên nhãn.

Trước đây giống này tên là Prosecco

Cho tới năm 2009, giống nho này được gọi thẳng là Prosecco. Việc trùng tên giữa giống nho và vùng rượu tạo ra một lỗ hổng lớn: bất cứ ai trồng giống ấy ở bất cứ đâu cũng có thể ghi chữ Prosecco lên nhãn với tư cách tên giống.

Vì sao phải đổi thành Glera

Năm 2009, Liên minh châu Âu chính thức đổi tên giống thành Glera, để chữ Prosecco được dành riêng làm tên vùng rượu được bảo hộ của Ý. Sau thay đổi này, nhà sản xuất ngoài Ý không còn mượn tên giống để gọi rượu sủi của mình là Prosecco nữa.

Không phải ai cũng đồng tình

Một số chuyên gia rượu có tiếng phản đối việc đổi tên và vẫn tiếp tục gọi giống là Prosecco. Đây là chuyện thường gặp khi quy định pháp lý đi trước thói quen ngôn ngữ, và bạn vẫn có thể gặp cả hai cách gọi trong sách vở.

Giống này từ đâu ra

Glera có gốc Slovenia và Ý, nhiều khả năng từ làng Prosecco nằm trên biên giới hai nước, nơi vốn có cộng đồng nói tiếng Slovenia. Cái tên vùng và tên giống vì thế cùng chung một gốc địa danh.

Có phải rượu La Mã không

Có giả thuyết cho rằng giống này đã được trồng từ thời La Mã và chính là vinum pucinum mà Pliny Già ca ngợi. Cần nói rõ: đây chỉ là giả thuyết, chưa có gì chắc chắn.

Vùng trồng chính

Glera trồng chủ yếu ở vùng Veneto của Ý, theo truyền thống là khu vực quanh Conegliano và Valdobbiadene, trên những ngọn đồi phía bắc Treviso. Đây là vùng lõi lịch sử, còn diện tích Prosecco ngày nay đã trải rộng hơn nhiều.

Đây là giống trung tính

Glera là giống có hương khá trung tính, được trồng chủ yếu để làm rượu sủi ở dạng frizzante hoặc spumante. Cũng có rượu tĩnh làm từ giống này, nhưng rất hiếm gặp ngoài vùng.

Prosecco phải có bao nhiêu Glera

Quy định yêu cầu tối thiểu 85 phần trăm Glera. Tối đa 15 phần trăm còn lại được dùng các giống cho phép: Verdiso, Bianchetta Trevigiana, Perera, Chardonnay, Pinot Bianco, Pinot Grigio hoặc Pinot Nero ép trắng.

Phương pháp Charmat

Khác Champagne, Prosecco lên men lần hai trong bồn thép lớn chứ không trong từng chai. Cách này gọi là phương pháp Charmat hay Martinotti. Thời gian sản xuất tối thiểu là 30 ngày; những chai chất lượng cao hơn có thể để tới khoảng 9 tháng, gọi là Charmat Lungo.

Vì sao Prosecco không có mùi bánh mì

Mùi bánh mì nướng và men trong Champagne đến từ việc rượu nằm lâu trên xác men trong chai. Prosecco lên men trong bồn và ra chai nhanh, nên giữ được hương hoa quả tươi của giống thay vì phát triển hương men. Đây là khác biệt về phong cách, không phải về chất lượng.

Sản lượng đã tăng thế nào

Năm 2008, Prosecco sản xuất khoảng 150 triệu chai. Đến năm 2018, con số này đã tiến gần 600 triệu chai. Mức tăng gấp bốn lần trong mười năm cho thấy vì sao việc bảo hộ tên gọi trở nên cấp thiết đến vậy.

DOC và DOCG khác nhau ra sao

Vùng Prosecco DOC rộng 23.300 hecta. Hai vùng DOCG chất lượng cao hơn là Conegliano Valdobbiadene Superiore với 6.860 hecta và Asolo Prosecco Superiore với 1.783 hecta. Trong lòng Conegliano Valdobbiadene còn có Cartizze — một khoảnh chỉ 107 hecta, được coi là mảnh đất quý nhất.

Đọc độ ngọt trên nhãn

Brut có tối đa 12 gam đường mỗi lít. Extra Dry từ 12 đến 17 gam. Dry từ 17 đến 32 gam. Lưu ý cái bẫy ngôn ngữ: Extra Dry ngọt hơn Brut, dù nghe tên thì tưởng ngược lại.

Hương vị điển hình

Prosecco cho hương lê, táo xanh, dưa vàng và hoa keo, độ chua tươi, thân rượu nhẹ. Bọt mềm và ít áp hơn Champagne, uống dễ hơn và ít no bụng hơn.

Rót và uống thế nào

Uống thật lạnh, 6–8 độ C. Nên uống trong vòng một hai năm kể từ vụ, vì đây không phải rượu để cất. Ly tulip hoặc ly trắng thường đều tốt hơn ly coupe miệng loe vì giữ bọt lâu hơn.

Ăn gì với Prosecco

Bọt và độ chua rửa sạch dầu mỡ, nên Prosecco hợp đồ chiên, hải sản, sushi và các món khai vị. Với món Việt, nó đứng rất tốt bên chả giò, tôm chiên hay gỏi cuốn. Bản Extra Dry ngọt nhẹ còn chịu được món hơi cay.

Giống này hợp với ai

Glera hợp người muốn rượu sủi dễ uống, giá dễ chịu, mở ra là uống được ngay không cần dịp đặc biệt. Nếu bạn thấy Champagne hơi gắt và nhiều mùi men, Prosecco thường dễ vào hơn nhiều.