Merlot

Merlot là giống nho được trồng nhiều nhất ở Pháp và là thành phần chính của phần lớn rượu Bordeaux. Nếu Cabernet Sauvignon là giống cho cấu trúc, thì Merlot là giống cho độ mềm — và chính vì thế nó thường là chai vang đỏ dễ uống nhất với người mới bắt đầu. Trang này giải thích giống nho ấy, từ cái tên tới cách chọn chai.

Tên Merlot nghĩa là gì

Merlot được cho là dạng thân mật của chữ merle — tiếng Pháp chỉ con chim sáo đen. Cách giải thích thường gặp là màu quả nho giống màu lông con chim ấy. Đây là kiểu đặt tên dân dã, không phải tên khoa học được ai đó chọn ra.

Bố mẹ của giống

Phân tích ADN cuối thập niên 1990 xác định bố của Merlot là Cabernet Franc. Phải tới cuối thập niên 2000 người ta mới tìm ra mẹ của nó: một giống ít tên tuổi tên là Magdeleine Noire des Charentes. Việc mất hơn mười năm để tìm ra vế còn lại cho thấy nhiều giống nho cổ đã gần như biến mất khỏi vườn.

Quan hệ với Cabernet Sauvignon

Vì Cabernet Franc là bố của cả Merlot lẫn Cabernet Sauvignon, hai giống nổi tiếng nhất Bordeaux thực ra là anh em cùng cha khác mẹ. Điều đó giải thích vì sao chúng phối với nhau lại ăn ý đến vậy — chúng có chung một nửa gốc gác.

Merlot được trồng bao nhiêu

Năm 2004 thế giới có khoảng 260.000 hecta Merlot, tới năm 2015 con số là khoảng 266.000 hecta. Riêng Pháp chiếm gần hai phần ba diện tích toàn cầu, với khoảng 115.000 hecta năm 2004 và khoảng 112.000 hecta năm 2017.

Giống trồng nhiều nhất nước Pháp

Tính đến năm 2017, Merlot là giống nho được trồng nhiều nhất ở Pháp — nhiều hơn cả Cabernet Sauvignon, nhiều hơn cả Chardonnay hay Syrah. Con số này thường làm người ta ngạc nhiên, vì tên Merlot ít khi xuất hiện to trên nhãn Bordeaux.

Vì sao tên Merlot ít khi lên nhãn Pháp

Nhãn Bordeaux ghi tên vùng chứ không ghi tên giống. Vì vậy một chai Saint-Émilion có thể chứa tới bốn phần năm là Merlot mà không có chữ Merlot nào trên nhãn. Ở Chile, Mỹ hay Ý thì ngược lại — tên giống được in rõ ngay mặt trước.

Merlot chín sớm

Merlot chín sớm hơn Cabernet Sauvignon tới hai tuần. Đây là đặc điểm quyết định: nó cho phép Merlot trồng được ở những nơi hơi mát hoặc những vụ thời tiết không thuận, nơi Cabernet Sauvignon sẽ không kịp chín.

Vì sao rượu Merlot mềm hơn

Quả Merlot có vỏ mỏng hơn Cabernet Sauvignon, nên lượng tannin chiết ra trong lên men cũng ít hơn. Kết quả là rượu có cấu trúc nhẹ nhàng hơn, uống được sớm hơn, và không đòi hỏi phải để lâu mới mềm.

Hương vị theo khí hậu

Ở vùng mát, Merlot cho hương dâu tây, quả mọng đỏ, mận, gỗ tuyết tùng và thuốc lá. Ở vùng khí hậu trung bình, hương chuyển sang mâm xôi đen, mận đen và anh đào đen. Ở vùng nóng, rượu cho cảm giác bánh trái cây và sô cô la.

Vai trò ở hữu ngạn Bordeaux

Ở Pomerol và Saint-Émilion — hai vùng nổi tiếng nhất của hữu ngạn — Merlot chiếm phần lớn trong công thức phối, thường từ 60 đến 80%. Château Pétrus, một trong những chai đắt nhất thế giới, gần như hoàn toàn là Merlot.

Vai trò ở tả ngạn

Ở tả ngạn Bordeaux, câu chuyện khác hẳn. Dù Merlot chiếm 50 đến 60% diện tích trồng, nó chỉ chiếm trung bình khoảng 25% trong chai thành phẩm. Nói cách khác, người ta trồng nhiều Merlot ở tả ngạn nhưng dùng nó như vai phụ cho Cabernet Sauvignon.

Vì sao trồng nhiều mà dùng ít

Vì Merlot là bảo hiểm. Nó chín sớm và ổn định, nên vụ nào Cabernet Sauvignon không chín tới thì Merlot bù vào phần thiếu. Diện tích trồng phản ánh rủi ro thời tiết, còn tỉ lệ trong chai phản ánh phong cách rượu người ta muốn làm.

Merlot đơn giống và Merlot phối

Chai ghi Merlot ở Chile, Ý hay Mỹ thường là đơn giống hoặc gần đơn giống, cho kiểu rượu mềm và trực diện. Chai Bordeaux thì luôn là phối, và Merlot ở đó làm nền chứ không đứng riêng. Hai kiểu này uống rất khác nhau dù cùng một giống nho.

Rót và uống thế nào

Merlot uống ở khoảng 16–18 độ C. Vì tannin đã mềm sẵn, chai Merlot không cần rót ra bình lâu như Cabernet Sauvignon — mười lăm phút trong ly là đủ. Đây cũng là giống hợp để uống mà không cần đồ ăn kèm.

Ăn gì với Merlot

Merlot dễ ghép món hơn Cabernet Sauvignon vì ít chát hơn. Thịt lợn, gà quay, mì sốt cà chua, pizza và các món thịt vừa phải đều hợp. Nó cũng chịu được món có gia vị nhẹ mà không bị lấn.

Giống này hợp với ai

Merlot là chỗ bắt đầu hợp lý cho người mới uống vang đỏ, và cũng là chai an toàn khi mời nhiều người mà không biết khẩu vị từng người. Nếu bạn thấy nó hơi đơn giản, bước tiếp theo là thử một chai hữu ngạn Bordeaux — vẫn Merlot, nhưng ở một tầng khác.