Gros Manseng

Ở chân dãy Pyrénées có hai giống nho anh em cùng tên Manseng. Người ta hay nói Petit Manseng mới là giống quý, còn Gros Manseng chỉ là bản dễ tính. Cách nói ấy đúng một nửa — và nửa còn lại là lý do bạn nên biết tới giống nho này.

Giống trắng của tây nam nước Pháp

Gros Manseng là giống nho trắng trồng chủ yếu ở tây nam Pháp, nổi bật tại hai vùng Jurançon và Béarn dưới chân dãy Pyrénées.

Những vùng gọi tên cho phép

Ngoài Jurançon, giống nho được phép dùng trong Pacherenc du Vic-Bilh AOC, trong Côtes de Gascogne và trong Floc de Gascogne. Phạm vi ấy trải khắp góc tây nam của nước Pháp.

Khác gì với Petit Manseng

Hai giống trông giống nhau, nhưng quả Gros Manseng to hơn và ít bị coulure hơn. Coulure là hiện tượng hoa không đậu thành quả — một rủi ro thường trực với Petit Manseng.

Sản lượng và cái giá của nó

Gros Manseng cho sản lượng cao hơn hẳn người anh em. Đổi lại, rượu từ nó được đánh giá là kém tinh tế hơn rượu Petit Manseng. Đây là đánh đổi kinh điển giữa số lượng và độ tinh.

Vì sao nhà vườn vẫn cần nó

Ít rủi ro mất mùa và sản lượng ổn định khiến Gros Manseng là chỗ dựa kinh tế cho vùng. Không có nó, nhiều nhà vườn sẽ không đủ sức duy trì những mảnh Petit Manseng khó tính.

Độ chua rất cao

Giống nho có thể cho rượu hương mạnh với độ chua cao. Đây là đặc điểm quyết định: axit cao cho phép làm được cả vang khô sắc nét lẫn vang ngọt không bị ngán.

Hương mơ và mộc qua

Bảng hương đặc trưng gồm mơ và mộc qua, đi kèm nét gia vị và hoa. Đây là kiểu hương rất riêng của vùng Pyrénées, không lẫn với Chardonnay hay Sauvignon Blanc.

Thời điểm hái quyết định kiểu rượu

Hái sớm cho chai tươi mát, nét cam chanh nổi trội. Hái muộn cho chai mạnh mẽ hơn, hương cô đặc hơn. Cùng một vườn nho, người làm rượu chọn ngày hái là chọn luôn kiểu rượu.

Nước quả có màu xám

Một chi tiết ít người biết: nước quả Gros Manseng có ánh xám, nên rượu thành phẩm thường ngả vàng óng tự nhiên chứ không trong vắt. Đó là màu của giống nho, không phải dấu hiệu oxy hoá.

Phải xử lý nhẹ tay

Người làm rượu cần thao tác cẩn thận để tránh rút quá nhiều tannin từ vỏ. Vang trắng nhiều tannin sẽ chát và thô — rủi ro này lớn hơn bình thường với giống nho vỏ dày.

Jurançon và vang ngọt

Jurançon nổi tiếng với vang ngọt làm từ nho hái muộn. Ở đây quả được để trên cây tới khi khô lại tự nhiên, đường cô đặc mà axit vẫn còn — đúng thứ Gros Manseng làm tốt.

Kiểu botrytis và món foie gras

Một số nhà sản xuất thử nghiệm kiểu rượu nhiễm nấm quý botrytis. Những chai này ghép rất hợp với foie gras — cách ghép món kinh điển của vùng tây nam nước Pháp.

Côtes de Gascogne — mặt khô, giá mềm

Ở Côtes de Gascogne, giống nho cho vang trắng khô hoặc hơi ngọt với giá dễ chịu. Đây là nơi phần lớn người uống gặp Gros Manseng lần đầu mà không biết tên nó.

Hương vị nhận ra được

Mơ và mộc qua là hai nét dẫn đầu, cùng cam chanh và hoa trắng. Chai hái muộn thêm lớp mật ong rõ rệt. Dù ngọt hay khô, phần axit sắc luôn nằm ở hậu vị.

Đọc thang đặc tính thế nào

Axit 5 là mức cao nhất — đặc điểm cốt lõi của giống. Thân rượu 3 ở mức trung bình. Ngọt 2 phản ánh việc giống nho làm cả chai khô lẫn chai hơi ngọt; chai Jurançon hái muộn sẽ ngọt hơn nhiều so với mức này.

Món ăn hợp và cách rót

Bản khô hợp hải sản, gà nướng chanh, salad. Bản ngọt hợp foie gras, phô mai xanh, tráng miệng có hoa quả. Rót bản khô ở 9–11°C, bản ngọt ở 8–10°C.