Moscatel

Moscatel là tên gọi của họ nho Muscat trên bán đảo Iberia. Cùng một họ nho ấy, người Ý gọi là Moscato, người Pháp gọi là Muscat, còn người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha gọi là Moscatel. Trang này giải thích giống nho dưới cái tên Iberia và những dòng rượu đặc trưng của nó.

Moscatel là tên, không phải một giống duy nhất

Giống như Moscato ở Ý, Moscatel là tên chung. Ở Tây Ban Nha, Moscatel de Grano Menudo chính là Muscat Blanc à Petits Grains, với 21.902 hecta tính đến năm 2015. Còn Moscatel de Alejandría là một giống khác trong cùng họ.

Hai giống Moscatel chính

Moscatel de Grano Menudo cho rượu tinh tế hơn, thơm hơn và chua hơn. Moscatel de Alejandría cho quả to hơn, sản lượng cao hơn và rượu đầy đặn ngọt đậm hơn. Đọc kỹ nhãn sẽ thấy nhà sản xuất nghiêm túc thường ghi rõ dùng loại nào.

Đây là giống nho rất cổ

Họ Muscat được các nhà nghiên cứu liên hệ với giống Anathelicon moschaton của người Hy Lạp cổ và giống Apiane của người La Mã. Nó đã theo chân thương nhân Địa Trung Hải đi khắp nơi từ hàng nghìn năm trước.

Mùi nho tươi đặc trưng

Điểm nhận dạng của cả họ là rượu thơm đúng mùi nho tươi. Đây là chuyện hiếm trong thế giới rượu vang, nơi phần lớn giống cho hương của những loại quả khác.

Moscatel de Setúbal

Đây là dòng rượu Moscatel nổi tiếng nhất Bồ Đào Nha, làm ở bán đảo Setúbal phía nam Lisboa. Rượu được tăng cường bằng cồn nho và ngâm cùng vỏ trong thời gian dài, cho hương cam và nho khô rất đậm.

Vì sao ngâm vỏ lại quan trọng

Hương thơm của họ Muscat nằm chủ yếu ở vỏ quả. Ngâm lâu là cách lấy hết phần hương ấy ra, và đó là lý do Moscatel de Setúbal thơm nồng hơn hẳn một chai Moscato thường.

Rượu tăng cường nghĩa là gì

Là rượu được thêm cồn vào giữa chừng quá trình lên men. Cồn giết men, nên phần đường chưa kịp lên men còn lại trong chai. Kết quả là rượu vừa ngọt vừa nồng — cùng nguyên lý với rượu Port.

Moscatel ở Tây Ban Nha

Tây Ban Nha dùng Moscatel cho nhiều dòng: rượu ngọt vùng Málaga và Valencia, một phần trong hệ Sherry, và cả vang trắng khô thơm ở một số vùng. Đây là giống rất đa dụng.

Moscatel trong Sherry

Trong hệ Sherry vùng Jerez, Moscatel là một trong ba giống được phép cùng Palomino và Pedro Ximénez. Nó cho một dòng Sherry ngọt riêng, nhẹ hơn và thơm hoa hơn Pedro Ximénez.

Rượu Moscatel có màu gì

Từ vàng rơm nhạt ở bản trẻ tới nâu hổ phách ở bản ủ lâu. Màu sẫm đến từ quá trình oxy hoá có kiểm soát trong nhiều năm, và nó đi cùng hương nho khô, hạt và caramel.

Bản khô cũng tồn tại

Không phải mọi chai Moscatel đều ngọt. Một số vùng làm vang trắng khô từ giống này — thơm nồng mùi hoa và nho tươi nhưng hoàn toàn không ngọt. Đây là kiểu rượu gây bất ngờ thú vị cho người quen nghĩ Moscatel là rượu tráng miệng.

Cùng họ nhưng ba tên gọi

Website có mục riêng cho Moscato, Moscatel và Muscat Blanc vì nhãn chai từng nước ghi khác nhau. Về mặt giống nho, đây là cùng một họ; khác nhau nằm ở truyền thống làm rượu của từng nơi.

Còn dùng làm nho ăn và nho khô

Moscatel de Alejandría là một trong những giống nho ăn phổ biến nhất thế giới và cũng được sấy làm nho khô. Ít giống nào phục vụ được cả ba mục đích như vậy.

Rót và uống thế nào

Bản ngọt tăng cường uống ở 10–12 độ C, rót từng chút một vì rất đậm. Bản khô uống lạnh 8–10 độ C. Chai tăng cường đã mở giữ được vài tuần trong tủ lạnh nhờ nồng độ cồn cao.

Ăn gì với Moscatel

Bản ngọt hợp bánh hạnh nhân, bánh trứng, phô mai xanh và trái cây khô. Bản khô hợp hải sản và món có hương thảo mộc. Với món Việt, bản ngọt đi được với chè và bánh đậu xanh.

Giống này hợp với ai

Moscatel hợp người thích rượu ngọt có chiều sâu chứ không chỉ ngọt suông. Nếu bạn thấy Moscato d'Asti quá nhẹ, đây là bước tiếp theo đậm đà hơn hẳn.