Brunello di Montalcino

Brunello di Montalcino là một trong những chai vang đỏ danh giá nhất nước Ý, làm quanh thị trấn đồi Montalcino thuộc tỉnh Siena, cách Firenze chừng 80 km về phía nam.

Một cái tên sinh ra từ nhầm lẫn

Chữ brunello bắt nguồn từ bruno, nghĩa là nâu. Người địa phương từng tin rằng họ đang trồng một giống nho riêng biệt, khác với Sangiovese ở nơi khác.

Phải tới phân tích năm 1879, khoa học mới xác nhận: đó vẫn là Sangiovese. Nhưng cái tên thì đã ở lại, và hôm nay nó chỉ một trong những chai đắt nhất được làm từ giống nho ấy.

Hai thế hệ của một gia đình

Năm 1831, Cosimo Ridolfi khen rượu đỏ Montalcino vượt trội so với phần còn lại của Toscana. Giữa thế kỷ 19, Clemente Santi tách riêng các khoảnh Sangiovese để làm rượu đơn giống rồi ủ lâu — một cách làm khác hẳn thói quen pha trộn đương thời.

Năm 1888, cháu ông là Ferruccio Biondi-Santi cho ra chai Brunello "hiện đại" đầu tiên: rượu đã nằm hơn mười năm trong thùng gỗ lớn trước khi bán ra. Từ chai đó mà cả một tên gọi hình thành.

Vùng được cấp hạng DOC năm 1968. Đến năm 1980, Brunello di Montalcino là một trong bốn loại rượu đầu tiên của nước Ý nhận hạng DOCG — hạng cao nhất trong hệ tên gọi.

Luật khắt khe tới mức có án tù

Rượu phải làm từ 100% Sangiovese — không cho phép pha bất cứ giống nào khác. Quy định hiện hành, lập từ năm 1998, buộc rượu phải ủ tối thiểu hai năm trong gỗ, cộng thêm ít nhất bốn tháng trong chai trước khi được bán ra.

Vi phạm không chỉ là chuyện mất nhãn. Làm sai có thể bị truy tố tội gian lận, với mức tù lên tới sáu năm.

Brunellopoli — vụ bê bối năm 2008

Năm 2008, nhà chức trách Ý mở điều tra một số nhà sản xuất bị nghi pha giống nho ngoại như Cabernet Sauvignon và Merlot vào chai Brunello, trái với quy định DOCG. Báo chí gọi vụ này là Brunellopoli.

Hệ quả rất cụ thể với thị trường: chính phủ Mỹ chặn nhập những lô không chứng minh được là 100% Sangiovese. Với một vùng bán phần lớn sản lượng ra nước ngoài, đó là đòn nặng — và cũng là lý do luật ở đây từ đó được giám sát gắt gao.

Trong chai có gì

Rượu đầy đặn, mùi mâm xôi đen, anh đào đen, sô cô la và da thuộc, độ chua cao. Chai làm tốt sống được vài chục năm và thường cần mười năm trở lên mới vào độ.

Kho đang có gì

Madonna Nera Brunello di Montalcino — bản 100% Sangiovese theo đúng khuôn của tên gọi.

Rót một chai

• Nhiệt độ — 17 đến 18 độ C.
• Mở trước — một tới hai tiếng nếu chai còn trẻ. Rót ra bình giúp rượu mở nhanh hơn.
• Ly — dùng ly to miệng rộng.
• Ăn với gì — bò bít tết kiểu Firenze, thịt hầm lâu, thịt thú rừng, phô mai già.
• Đừng làm gì — đừng mở một chai Brunello trẻ khi không có món ăn đủ đậm cho nó.

Chọn chai nào

• Dịp quan trọng, tiệc lớn, quà tặng người biết rượu — đây là cái tên đứng đầu danh sách của Toscana.
• Muốn để dành — Brunello là một trong số ít chai Ý đáng cất nhiều năm.
• Chỉ cần chai cho bữa tối thường — chọn Chianti thay vì Brunello; mở Brunello cho bữa nhẹ là phí cả hai.