Marche

Marche nằm ở Trung Ý, kẹp giữa dãy Apennines ở phía tây và biển Adriatic ở phía đông — khoảng 9.366 km² với 173 km bờ biển. Địa hình gần như toàn đồi núi, và vườn nho nằm trên những sườn đồi thoải chạy từ núi xuống biển.

Vùng này có một điểm thú vị: thứ làm nên tên tuổi quốc tế của nó là vang trắng, nhưng phần lớn chai người ta thực sự mua ở nước ngoài lại là vang đỏ.

Verdicchio — chai trắng làm nên tên tuổi

Verdicchio là giống trắng bản địa của Marche, có mặt ở đây ít nhất từ thế kỷ 14. Tên của nó đến từ chữ verde — "xanh lá" — chỉ ánh vàng ngả lục của rượu.

Đặc điểm nhận dạng: độ chua rất cao, mùi chanh và cam quýt, và một nét đặc trưng ở hậu vị mà giới chuyên môn hay nhắc — vị hạnh nhân đắng nhẹ. Chính nét đắng ấy khiến Verdicchio đứng riêng giữa các giống trắng Ý.

Hai tên gọi chính đều đòi tối thiểu 85% Verdicchio:

• Verdicchio dei Castelli di Jesi — vùng lớn hơn, sản lượng nhiều hơn.
• Verdicchio di Matelica — vùng nhỏ hơn nằm sâu trong nội địa, năng suất bị siết chặt hơn.

Có một con số ít ai ngờ: tới giữa thập niên 1980, Verdicchio là giống nho được trồng nhiều thứ 15 trên thế giới với khoảng 65.000 hecta — nhiều hơn cả Chardonnay và Pinot Noir thời điểm đó.

Mặt đỏ của vùng

Giống đỏ chủ lực ở đây là Montepulciano — cùng giống làm nên rượu Abruzzo ngay phía nam. Nó cho rượu đậm màu, độ chua vừa phải, thân đầy và tannin mềm.

Các tên gọi đỏ đáng nhớ:

• Conero DOCG — hạng cao nhất cho rượu đỏ của vùng, đòi tối thiểu 85% Montepulciano và cho phép pha thêm Sangiovese. Vườn nho nằm quanh mũi Conero nhô ra biển.
• Rosso Piceno — tên gọi rộng ở phía nam vùng, thường pha Montepulciano với Sangiovese.
• Offida DOCG — hạng cao, gồm cả bản đỏ lẫn bản trắng từ giống bản địa Pecorino và Passerina.
• Marche IGT — hạng vùng rộng. Đây là chỗ nhà làm rượu được tự do pha giống quốc tế như Cabernet Sauvignon, Merlot và Syrah cùng giống bản địa, và cũng là hạng xuất hiện nhiều nhất trên chai xuất khẩu.

Cần nhắc lại điều đã nói ở nhiều trang khác: chữ IGT không nói gì về chất lượng. Nó chỉ nói nhà làm rượu chọn tự do thay vì chọn ràng buộc. Nhiều chai đắt nhất của Marche nằm ở hạng này.

Kho đang có gì

Bốn chai, tất cả đều là đỏ, và đều dùng Montepulciano làm nền.

Velenosi có hai chai: Ludi và 'Ninfa' Rosso Marche IGT. Velenosi là một trong những nhà có tiếng nhất vùng, và Ludi là dòng cao cấp của họ.

Casal Farneto 8 Otto Borghi — tên chai nhắc tới tám thị trấn cổ của vùng.

Salpi Marche Rosso IGT — chai đỏ ở hạng vùng rộng.

Về giống, các chai này pha Montepulciano với Cabernet Sauvignon và Merlot, một chai có thêm Sangiovese và một chai có Syrah — đúng kiểu tự do mà hạng IGT cho phép.

Rót và chọn chai

• Nhiệt độ — 16 đến 18 độ C. Chai dòng cao nên rót ra bình khoảng một tiếng.
• Ăn với gì — thịt nướng, thịt hầm, mì sốt thịt, phô mai cứng. Chai pha giống quốc tế ở đây hợp món Âu đậm hơn là món thanh.
• Lần đầu uống Marche — chai đỏ IGT là cửa vào dễ nhất: quen thuộc nhờ Cabernet và Merlot, nhưng có thêm nét quả chín và tannin mềm của Montepulciano.
• Bữa quan trọng — dòng Ludi.
• Nếu tìm được chai trắng Verdicchio — nên thử. Đó mới là thứ làm nên tên tuổi của vùng, và là một trong những vang trắng hợp hải sản nhất nước Ý.