Umbria

Umbria nằm giữa Toscana, Marche và Lazio, rộng 8.464,33 km² với khoảng 850.627 dân, thủ phủ là Perugia. Nó có một đặc điểm không vùng nào khác trên bán đảo Apennine có: đây là vùng duy nhất không giáp biển.

Điều tưởng như là thiệt thòi ấy lại quyết định gần như mọi thứ về rượu ở đây.

Trái tim xanh của nước Ý

Biệt danh il cuore verde d'Italia — trái tim xanh của nước Ý — đến từ một bài thơ của Giosuè Carducci, và nó dính lại tới tận bây giờ.

Vùng có hồ Trasimeno, sông Tiber chảy ngang, thác Marmore, và đỉnh cao nhất là Monte Vettore ở 2.476 mét. Đồi thấp phủ cây, thung lũng hẹp, không có dải đồng bằng lớn nào.

Không có biển nghĩa là không có gió biển điều hoà nhiệt độ. Bù lại, độ cao và địa hình đồi tạo ra chênh lệch ngày đêm lớn — cũng là thứ giữ độ chua và hương thơm cho quả nho, chỉ bằng một cơ chế khác.

Người Umbri và người Etruscan

Người Umbri là một dân tộc Italic cổ, và điểm đặc biệt là họ không sống theo lối đô thị. Kẻ thù chính của họ là người Etruscan — trong khoảng năm 700 tới 500 trước Công nguyên, người Etruscan chiếm tới 300 thị trấn của người Umbri.

Dấu vết ấy còn nguyên trên bản đồ hôm nay: Orvieto, thành phố dựng trên khối đá tufa dựng đứng, vốn là một trong những trung tâm Etruscan quan trọng, và cũng chính là nơi làm ra vang trắng nổi tiếng nhất vùng.

Các thành phố khác đáng nhớ gồm Assisi — Di sản Thế giới, quê Thánh Phanxicô — cùng Gubbio, Spoleto, Todi, Norcia và Montefalco. Riêng ở Gubbio, lễ hội Corsa dei Ceri đã chạy đều đặn hằng năm từ năm 1160.

Bốn cái tên trên nhãn rượu Umbria

Sagrantino di Montefalco — chai đỏ danh giá nhất vùng, làm từ giống Sagrantino gần như chỉ trồng quanh thị trấn Montefalco. Đây là một trong những giống nho có lượng tannin cao nhất thế giới, nên chai trẻ rất chát và cần nhiều năm mới thuần.

Orvieto — vang trắng của vùng quanh thành phố cùng tên. Đây là cái tên Umbria được biết tới rộng nhất ngoài nước Ý.

Torgiano — vùng gọi tên nhỏ gần Perugia, có cả bản đỏ dòng cao.

Grechetto di Todi — vang trắng từ giống Grechetto, giống trắng bản địa quan trọng nhất của Umbria.

Bên cạnh bốn cái tên này, hạng rộng Umbria IGT xuất hiện trên rất nhiều nhãn, và như mọi nơi khác ở Ý, nó nói về sự tự do trong cách pha chứ không nói về chất lượng.

Umbria khác Toscana ở chỗ nào

Hai vùng nằm sát nhau, cùng lấy Sangiovese làm giống đỏ chính, nên câu hỏi này rất hay được đặt ra.

Khác biệt lớn nhất là danh tiếng và giá. Toscana có Chianti, Brunello, Super Tuscan — những cái tên đã thành thương hiệu toàn cầu. Umbria không có thứ tương đương, trừ Sagrantino ở quy mô nhỏ.

Hệ quả với người mua rất thực tế: cùng một mức chất lượng, chai Umbria thường rẻ hơn chai Toscana, đơn giản vì trên nhãn không có cái tên nào để trả giá thêm.

Kho đang có gì

Một chai: Bigi Vipra Rossa Umbria, pha Sangiovese với Merlot và Montepulciano.

Công thức ba giống này khá tiêu biểu cho vùng: Sangiovese cho khung xương và độ chua kiểu Trung Ý, Montepulciano cho màu đậm và tannin mềm, Merlot cho độ tròn và thân. Đây là kiểu pha chỉ hạng rộng mới cho phép, và cũng là kiểu pha nhắm thẳng vào sự dễ uống.

Rót và ăn với gì

Nhiệt độ — 16 đến 18 độ C.

Rót ra bình — 30 phút là đủ với chai kiểu này.

Ăn với gì — mì sốt thịt, pizza, thịt nướng, thịt kho, phô mai cứng. Có Sangiovese trong công thức nên nó rất hợp món có cà chua. Ẩm thực Umbria vốn nổi tiếng về thịt heo và nấm truffle đen của Norcia — hai hướng phối món cũng rất tự nhiên.

Để dành — chai tầm này uống trong ba tới năm năm sau vụ.

Chọn chai nào

Muốn chất Trung Ý mà giá mềm hơn Toscana — Umbria chính là chỗ nên tìm.

Bữa cơm thường ngày có món đậm — chai pha ba giống kiểu này vào bữa rất dễ.

Nếu bắt gặp một chai Sagrantino di Montefalco — nên biết trước rằng đó là dòng rất chát và cần rót ra bình lâu, hoặc cần vài năm nữa trong hầm.

Muốn thử vang trắng của vùng — tìm chai Orvieto hoặc Grechetto.