Mendoza

Nói tới vang Argentina là nói tới Mendoza. Vùng này chiếm gần hai phần ba sản lượng của cả nước, và gần như mọi chai Malbec bạn gặp ngoài tiệm đều bắt nguồn từ đây.

Một sa mạc được tưới

Điều đầu tiên cần hiểu về Mendoza: nếu không có hệ thống tưới, nơi này gần như không trồng được nho. Khí hậu ở đây là lục địa bán khô hạn — bốn mùa rõ rệt, nắng nhiều, mưa rất ít.

Nước đến từ tuyết tan trên dãy Andes, dẫn xuống qua năm con sông: Desaguadero, Mendoza, Tunuyán, Diamante và Atuel. Bổ sung cho chúng là khoảng 17.000 giếng khoan và một mạng kênh tưới mà một số đoạn có từ thế kỷ 16 — nghĩa là nền tảng dẫn nước ở đây già hơn ngành rượu hiện đại tới mấy trăm năm.

Tính tới năm 2008, vùng có hơn 144.000 ha vườn nho, tức hơn 356.000 mẫu Anh.

Độ cao thay cho vĩ độ

Mendoza nằm ở vĩ độ khá thấp, lẽ ra là quá nóng cho vang chất lượng. Thứ bù lại là độ cao: vườn nho nằm từ 600 tới 1.100 m so với mực nước biển, có nơi gần chạm 1.200 m.

Lên cao thì đêm lạnh sâu hơn trong khi ngày vẫn đủ nắng. Chênh lệch ngày đêm lớn giữ được độ chua và làm vỏ quả dày lên — đó là lý do Malbec ở đây có màu đậm, hương hoa rõ và vẫn tươi chứ không nhũn.

La Piedra — nỗi lo lớn nhất của người trồng

Rủi ro thời tiết đáng sợ nhất ở Mendoza không phải hạn hay sương giá, mà là mưa đá mùa hè, dân địa phương gọi là La Piedra. Một trận đá đúng lúc có thể xoá sạch vụ của một vườn trong vài phút, trong khi vườn cách đó vài cây số không hề hấn gì.

Chính rủi ro này khiến nhiều nhà làm rượu ở đây chủ động sở hữu vườn ở nhiều nơi khác nhau, thay vì dồn hết vào một chỗ.

Malbec đến từ đâu

Malbec vốn là giống Pháp, tên gốc nhiều khả năng là Côt, và ở Cahors người ta gọi nó là Auxerrois. Nó tới Argentina giữa thế kỷ 19: năm 1868, thống đốc Domingo Faustino Sarmiento thuê nhà nông học người Pháp Michel Pouget mang cành giâm từ Pháp sang.

Ở quê cũ, giống này về sau lao đao — đợt sương giá khắc nghiệt năm 1956 quét sạch một phần lớn diện tích Malbec ở Bordeaux, và người trồng phần lớn chuyển sang giống khác. Trong khi đó ở Mendoza nó lại phát triển thành thứ khác hẳn: quả nhỏ hơn, chùm chặt hơn, cho rượu mềm hơn, kết cấu đầy hơn và tannin chín hơn bản Pháp vốn thô ráp và có nét đất.

Các khu bên trong

• Luján de Cuyo — vùng gọi tên chính thức đầu tiên của Argentina, công nhận năm 1993; vườn ở 800–1.100 m, nhiệt độ trung bình năm 15°C.
• Maipú và San Martín — từng là trung tâm lịch sử của ngành, nay vai trò đã giảm.
• Uco Valley — khu lên cao nhất, nơi những chai được chú ý nhất mấy năm gần đây bắt nguồn.

Ngoài Malbec, vùng còn trồng Tempranillo, Cabernet Sauvignon và Chardonnay. Hai giống vỏ hồng Criolla Grande và Cereza vẫn chiếm khoảng một phần tư diện tích nhưng đang giảm dần — chúng thuộc thời kỳ Argentina làm rượu để uống trong nước với số lượng lớn, không phải để xuất khẩu.

Kho đang có gì

• Bodega Piedra Negra Gran Malbec — dòng cao của nhà, thuộc nhóm Malbec đầy đặn có thể để thêm vài năm.
• Bodega Piedra Negra Reserve Malbec — bậc dưới của cùng nhà, dễ tiếp cận hơn về giá.
• Mi Terruño Reserva Limitada Malbec-Cabernet — bản phối Malbec với Cabernet Sauvignon, cho thêm nét chặt và cấu trúc.

Ba chai này cho thấy hai cách tiếp cận phổ biến ở Mendoza: hoặc để Malbec đứng một mình, hoặc ghép nó với Cabernet để tăng khung xương.