Montepulciano d'Abruzzo là tên gọi DOC từ năm 1968, đòi tối thiểu 85% giống Montepulciano. Trang này giải thích quy chế và bậc Colline Teramane DOCG.
Montepulciano d'Abruzzo là một trong những dòng chữ hay gặp nhất trên kệ vang đỏ Ý, ở mọi tầm giá. Nhưng đằng sau cái tên quen thuộc ấy là một bộ quy chế khá cụ thể, và biết nó thì phân biệt được chai ba trăm nghìn với chai vài triệu mà không cần nếm.
DOC từ năm 1968
Tên gọi này được xếp hạng DOC từ năm 1968, thuộc lớp sớm nhất của nước Ý. Phạm vi phủ gần như toàn bộ vùng Abruzzo, trải trên bốn tỉnh.
Quy mô thì lớn. Số liệu năm 2014 cho thấy khoảng 8.718 hecta vườn nho làm ra 857.500 hectolit rượu, trong đó hai phần ba đến từ riêng tỉnh Chieti. Đây là lý do chai Montepulciano d'Abruzzo có mặt ở khắp nơi và có giá dễ chịu: nguồn cung rất dồi dào.
Công thức: 85% và phần còn lại
Quy chế đòi tối thiểu 85% giống Montepulciano, và cho phép tối đa 15% Sangiovese.
Mười lăm phần trăm ấy không phải chuyện nhỏ. Montepulciano cho màu đậm, tannin mềm và độ chua vừa phải; Sangiovese cho độ chua cao và khung xương. Một nhà làm rượu muốn chai tươi hơn và gọn hơn sẽ dùng gần hết mức Sangiovese cho phép; nhà muốn chai tròn và ngọt trái thì làm gần như thuần Montepulciano.
Cồn tối thiểu là 12%, và 12,5% cho bản Riserva.
Chữ Riserva ở đây nghĩa là gì
Chai thường phải nằm ít nhất 5 tháng trước khi được bán — mức rất thoáng, đúng với dòng rượu uống trẻ.
Bản Riserva thì khác hẳn: tối thiểu 2 năm ủ, trong đó ít nhất 9 tháng phải trong thùng gỗ. Chín tháng gỗ là đủ để tannin mềm đi và thêm nét vani, gia vị, nhưng chưa đủ để gỗ lấn át quả.
Nói cách khác, giữa chai thường và chai Riserva của cùng một nhà, khác biệt không nằm ở vườn nho mà nằm ở một năm rưỡi thời gian.
Colline Teramane — bậc cao nhất
Vùng đồi quanh Teramo ở phía bắc Abruzzo được tách ra thành DOC riêng năm 1995, rồi nâng lên DOCG năm 2003.
Quy chế ở bậc này siết hơn: tối thiểu 90% Montepulciano, tối đa 10% Sangiovese. Chỉ chênh năm phần trăm so với bậc DOC, nhưng nó cho thấy hướng đi — càng lên cao thì càng đòi thuần giống bản địa.
Trong Colline Teramane còn có tiểu vùng Casauria với luật chặt nhất: ủ 18 tháng cho bản thường và 24 tháng cho bản Riserva, cồn tối thiểu 13% và 13,5%. Thấy chữ Casauria trên nhãn thì biết mình đang cầm phần khắt khe nhất của cả hệ thống này.
Năm 2010, rượu hồng ra ở riêng
Trước đây bản vang hồng nằm chung dưới tên Montepulciano d'Abruzzo. Từ năm 2010, nó được tách ra thành một tên gọi riêng: Cerasuolo d'Abruzzo DOC.
Chữ cerasuolo đến từ ceraso nghĩa là quả anh đào, chỉ màu hồng đậm gần đỏ của loại rượu này. Đây không phải rosé nhạt kiểu Provence mà là một chai hồng đậm màu, có thân, làm từ chính giống Montepulciano.
Điều đáng nhớ cho người mua: nếu tìm vang hồng của Abruzzo, đừng tìm chữ Montepulciano d'Abruzzo rosé — cái tên ấy không còn tồn tại. Hãy tìm chữ Cerasuolo.
Kho đang có gì
Một chai ở tên gọi này: Tavernello Montepulciano d'Abruzzo 2020 — chai tầm phổ thông, đúng dạng rượu bữa ăn hằng ngày mà tên gọi này sinh ra để phục vụ.
Rót và ăn với gì
Nhiệt độ — 16 đến 18 độ C.
Rót ra bình — chai phổ thông không cần, mở ra uống ngay được. Bản Riserva thì nên để thở khoảng 45 phút.
Ăn với gì — thịt nướng than, sườn kho, thịt kho tàu, mì sốt thịt bằm, pizza, phô mai cứng. Đây là một trong số ít chai vang đỏ đi được với món có nước hàng và gia vị đậm mà không bị gãy.
Để dành — chai thường uống trong ba tới năm năm sau vụ; bản Riserva và Colline Teramane giữ được lâu hơn.
Chọn chai nào
Uống hằng ngày — chai DOC tầm phổ thông. Đây đúng là mục đích của cả tên gọi.
Có khách hoặc bữa cơm quan trọng hơn — tìm chai ghi Riserva, chênh giá không nhiều mà khác biệt rõ.
Muốn thấy giống nho này làm được tới đâu — chai Colline Teramane DOCG.
Người mới bắt đầu uống vang đỏ — đây là một trong những cửa vào nhẹ nhàng nhất của rượu Ý: đậm màu nhưng tannin mềm, không chua sắc, gần như không có chai khó uống.
Bản đồ vùng nhỏ trong Trung Ý
Một số vùng chưa có ranh giới vang công bố mở nên đang mượn ranh giới hành chính — hình vẽ chỉ mang tính minh hoạ. Ranh giới DOC/DOCG: Candiago et al. 2022 (CC0)