Terre Siciliane

Terre Siciliane là tên gọi IGT phủ gần như toàn bộ đảo Sicilia. Trên kệ, đây là dòng chữ xuất hiện nhiều nhất trên nhãn rượu Sicilia — và cũng là dòng chữ bị hiểu sai nhiều nhất.

IGT không có nghĩa là hạng thấp

Hệ tên gọi của Ý có ba bậc chính, từ rộng tới hẹp: IGT, DOC và DOCG. Nhiều người đọc bậc này như đọc thang điểm — IGT là thấp nhất nên hẳn là dở nhất. Thực tế không phải vậy.

Ba bậc ấy đo mức ràng buộc của quy định, không đo chất lượng trong chai:

• DOC và DOCG quy định chặt về giống nho được phép, năng suất tối đa mỗi hecta, độ cồn tối thiểu và thời gian ủ. Đổi lại, nhà làm rượu không được đi chệch.
• IGT chỉ ràng buộc về xuất xứ và một số điều kiện cơ bản. Nhà làm rượu được tự do chọn giống nho và cách làm.

Chính vì thế bậc IGT là nơi trú của hai nhóm rất khác nhau: rượu phổ thông làm số lượng lớn, và những chai tham vọng dùng giống ngoại hoặc công thức không nằm trong khuôn DOC. Ở Toscana, chính bậc này chứa các chai Super Tuscan đắt nhất nước Ý.

Vì sao Sicilia dùng nhiều IGT đến vậy

Hai lý do rất thực tế.

Thứ nhất là giống nho. Từ thập niên 1990, nhiều nhà làm rượu Sicilia trồng Syrah, Chardonnay, Cabernet Sauvignon và Merlot bên cạnh giống bản địa — vì chúng bán được và vì khí hậu đảo hợp với chúng. Nhiều công thức pha trộn kiểu ấy nằm ngoài khuôn của các DOC hẹp, nên chai ra bậc IGT.

Thứ hai là quy mô. Terre Siciliane phủ toàn đảo, nên một nhà có vườn ở nhiều nơi có thể pha nho từ các vùng khác nhau vào cùng một chai — điều mà DOC hẹp không cho phép.

Với người mua, hệ quả rõ ràng: ở Sicilia, đừng dùng bậc tên gọi để đoán chất lượng. Hãy đọc tên nhà làm rượu và tên giống nho.

Kho đang có gì

Bộ chai ở đây minh hoạ đúng điều vừa nói — có cả giống bản địa lẫn giống ngoại, có cả đỏ, trắng và rosé.

Về Nero d'Avola: bản thuần của Feudi del Pisciotto, bản pha với Syrah của Conte di Campiano, và Tinchitè của Feudo Arancio.

Từ Tenuta Rapitalà có Conte Hugues và Hugonis. Từ Stemmari có Passiata và một chai Rosé. Cortebianco góp Laguna di Corte Viola.

Về giống trắng, kho có cả bản địa — Grillo, Grecanico — lẫn Chardonnay. Bộ ba này trên cùng một bậc tên gọi là ví dụ gọn nhất cho thấy IGT thoáng tới đâu.

Đọc nhãn cho nhanh

• Tên nhà làm rượu — quan trọng hơn bậc tên gọi ở vùng này.
• Tên giống nho — nhãn Sicilia thường ghi rõ, khác nhãn Pháp. Nero d'Avola cho chai tròn ấm; Grillo cho chai trắng khô sắc nét.
• Chữ Riserva hoặc tên dòng riêng — cho biết đây là dòng cao hơn của chính nhà đó.
• Không thấy DOC — không phải điều đáng lo ở Sicilia.

Chọn chai nào

• Bữa cơm thường — Nero d'Avola. Rẻ, tròn, hợp nhiều món.
• Bữa hải sản — Grillo hoặc Grecanico.
• Khai vị hoặc trời nóng — chai rosé, ướp lạnh kỹ.
• Muốn chai đậm hơn — bản pha Nero d'Avola với Syrah, hoặc các dòng riêng của nhà làm rượu.