Alentejano

Alentejo là cả một miền của Bồ Đào Nha — vùng đất phía nam sông Tejo, chiếm gần một phần ba diện tích cả nước. Đồng bằng rộng, nắng gắt, ít mưa, rừng sồi bần trải dài. Đây cũng là nơi Bồ Đào Nha sản xuất phần lớn nút bần của thế giới — thứ đã đóng chai rượu suốt mấy trăm năm.

Trên nhãn rượu, miền đất này xuất hiện dưới hai dạng chỉ khác nhau một chữ, nhưng nghĩa thì khác hẳn.

Alentejano và Alentejo — khác gì nhau

• Alentejano là hạng Vinho Regional — bậc vùng rộng, tương đương vin de pays của Pháp. Nó phủ gần như toàn miền, và cho nhà làm rượu quyền tự do rất lớn: chọn giống nào, pha bao nhiêu, kể cả dùng giống ngoại như Cabernet Sauvignon hay Syrah.
• Alentejo không có chữ "no" ở cuối là hạng DOC — bậc cao nhất, vùng được khoanh hẹp hơn, quy định chặt hơn về giống nho, năng suất và cách làm.

Điều đáng nói: ở đây bậc thấp hơn không có nghĩa chai dở hơn. Nhiều nhà làm rượu giỏi nhất vùng cố ý chọn hạng Alentejano để được pha giống theo ý mình, kể cả khi vườn nho của họ hoàn toàn đủ điều kiện lấy hạng DOC. Với người mua, cách đọc thực dụng là: chữ Alentejano cho biết vùng và cho biết nhà làm rượu có quyền tự do; phần còn lại phải nhìn vào tên nhà.

Một vùng làm rượu dưới nắng gắt

Alentejo nóng và khô — mùa hè dài, nhiệt độ ban ngày cao, mưa ít. Điều đó có mặt lợi rõ ràng: nho gần như luôn chín tới, bệnh nấm hiếm, và người trồng ít phải lo về vụ hỏng vì mưa.

Nhưng nó cũng là thách thức. Nhà nghiên cứu khí hậu Gregory V. Jones từng xếp miền nam Bồ Đào Nha là vùng rượu chịu sức ép lớn nhất từ biến đổi khí hậu trong số 27 vùng rượu lớn của thế giới. Nắng nóng tăng thêm nữa thì nho chín quá nhanh, mất độ chua, rượu thành nặng và bẹt.

Điều này giải thích vì sao nhiều nhà ở đây đang trồng lên chỗ cao hơn, chọn sườn hướng bắc, và giữ lại các giống bản địa chịu nóng tốt thay vì chạy theo giống quốc tế.

Rượu ở đây có vị gì

Chai đỏ Alentejano điển hình: màu đậm, mùi quả chín đen và mứt, thân đầy, tannin mềm mại chứ không sắc, hậu vị ấm. Đây là kiểu rượu dễ uống ngay, không đòi hỏi để lâu hay phải học cách thưởng thức.

Chai trắng thì đáng chú ý hơn nhiều người tưởng — làm từ các giống bản địa như Antão Vaz và Roupeiro, cho thân rượu đầy đặn hơn vang trắng thông thường, mùi quả nhiệt đới và dưa lưới.

Kho đang có gì

Bốn chai, chia đều đỏ và trắng.

Piteira có hai chai dòng Premium — một đỏ và một Branco (trắng). Đây là cặp tiện để so hai mặt của cùng một nhà.

Intimista Alentejano Tinto là chai đỏ mang thẳng chữ Alentejano trên nhãn.

Testamento Branco là chai trắng.

Về giống, các chai này gom một dàn tên gần như chỉ có ở Bồ Đào Nha: Alicante Bouschet, Trincadeira, Moreto, Alfrocheiro Preto bên đỏ; Antão Vaz, Roupeiro, Arinto bên trắng.

Chọn chai nào

• Bữa thịt nướng — chai đỏ. Độ đậm và tannin mềm của rượu vùng này hợp thịt nướng than hơn hầu hết vang đỏ châu Âu cùng giá.
• Muốn thử vang trắng lạ — chai Branco. Trắng Alentejo đầy đặn hơn Sauvignon Blanc hay Pinot Grigio nhiều, hợp cá nướng và thịt gà hơn là hải sản sống.
• Người mới uống vang — đỏ Alentejano là một trong những cửa vào dễ chịu nhất: không chát gắt, không chua gắt, quả chín rõ.
• Nhiệt độ — đỏ 16 đến 18 độ C; trắng 10 đến 12 độ C, đừng lạnh quá vì chai trắng vùng này có thân dày, lạnh quá sẽ mất mùi.