Vino de España

Vino de España không phải một vùng đất. Đó là dòng chữ dùng cho rượu Tây Ban Nha không đăng ký dưới bất kỳ tên gọi vùng nào — không DO, không Vino de la Tierra. Nó chỉ nói một điều: nho trồng ở Tây Ban Nha và rượu làm ở Tây Ban Nha. Hiểu được dòng chữ này đòi phải nhìn qua toàn bộ hệ phân hạng của nước họ.

Sáu bậc trên nhãn rượu Tây Ban Nha

Từ rộng tới hẹp, hệ phân hạng gồm: Vino de Mesa cho rượu bàn không phân loại; Vino de la Tierra (tương đương IGP) cho rượu từ một địa phương hoặc một vùng có tiếng nhất định; Vino de Calidad cho rượu vượt bậc IGP nhưng chưa đủ chuẩn DO; Denominación de Origen (DO) là bậc vùng chất lượng chính thức, mỗi vùng có một Consejo Regulador quản lý; Denominación de Origen Calificada (DOCa, tiếng Catalan gọi DOQ) là bậc cao nhất, dành cho vùng có bề dày chất lượng ổn định; và Vino de Pago, lập năm 2003, dành cho rượu từ một trang trại đơn lẻ đạt chất lượng cao.

Vino de España nằm ở đâu trong hệ ấy

Nó nằm ở đáy, cùng chỗ với Vino de Mesa. Rượu vào nhóm này hoặc đến từ vườn không đăng ký, hoặc là mẻ pha không hợp quy chế của tên gọi nào. Điểm khác biệt duy nhất là cách diễn đạt trên nhãn: thay vì ghi "rượu bàn", nhà sản xuất ghi thẳng xuất xứ quốc gia.

Vì sao rượu tử tế vẫn có thể rơi vào nhóm này

Quy chế DO không chỉ nói về chất lượng, nó nói về công thức. Nếu nhà làm rượu pha nho từ hai vùng cách xa nhau, dùng giống không nằm trong danh mục cho phép, hoặc làm một kiểu rượu mà quy chế địa phương không có chỗ, chai đó buộc phải xuống hạng dù rượu ngon tới đâu. Bậc thấp trên nhãn không tự động đồng nghĩa với rượu kém.

Rượu lễ là ví dụ điển hình

Rượu dùng trong Thánh lễ chịu ràng buộc riêng của Giáo hội. Điều 924 Bộ Giáo luật năm 1983 đòi rượu phải là rượu tự nhiên làm từ nho của cây nho, và không được hư hỏng. Rượu không được chứa phụ gia nhân tạo, chất bảo quản hay hương liệu, và không được chua thành giấm.

Ràng buộc của Giáo hội không trùng với quy chế DO

Nhà làm rượu lễ phải ưu tiên các tiêu chí trên trước, và những tiêu chí ấy không nằm trong bảng quy chế của một DO. Thành thử họ chọn nho và cách làm theo yêu cầu phụng vụ, rồi ghi tên gọi rộng nhất mà chai được phép mang. Đó là lý do nhiều chai rượu lễ Tây Ban Nha ghi Vino de España chứ không ghi tên một vùng cụ thể.

Đỏ hay trắng cho rượu lễ

Bên Đông phương thường dùng rượu đỏ để tượng trưng máu Chúa. Bên Tây phương đôi khi dùng rượu trắng, lý do rất thực tế là để khỏi làm ố khăn bàn thờ. Cả hai đều hợp lệ; màu rượu không phải điều Giáo luật quy định.

Nghề làm rượu lễ trên thế giới

Có những nhà làm rượu chuyên hẳn mảng này, nhiều nơi do các cộng đoàn tu trì điều hành. Vườn nho của Dòng Tên ở Úc làm hơn 90.000 lít mỗi năm. Ở New York, vườn O-Neh-Da hoạt động từ năm 1872 tới nay. Đây là một ngách nhỏ nhưng liên tục và có tiêu chuẩn riêng của nó.

Tây Ban Nha: diện tích lớn nhất, sản lượng thứ ba

Tây Ban Nha có hơn 1,2 triệu hecta trồng nho làm rượu, nhiều nhất thế giới. Nhưng về sản lượng, nước này chỉ đứng thứ ba, sau Ý và Pháp. Lý do là năng suất trên mỗi hecta thấp: phần lớn vườn nằm ở vùng khô, cây trồng thưa, không tưới. Con số ấy cho thấy quy mô nền rượu đứng sau dòng chữ Vino de España.

Bốn bậc ủ ghi kèm trên nhãn

Ngoài tên vùng, nhãn rượu Tây Ban Nha còn hay ghi bậc ủ. Vino Joven là rượu ủ rất ít hoặc không ủ. Crianza với rượu đỏ là tối thiểu một năm, trong đó sáu tháng trong thùng gỗ; với trắng và hồng là sáu tháng trong thùng. Reserva đỏ là ba năm, một năm trong thùng; trắng và hồng là hai năm, sáu tháng trong thùng. Gran Reserva đỏ là năm năm, hai năm trong thùng; trắng và hồng là bốn năm, sáu tháng trong thùng.

Đọc nhãn Vino de España thế nào

Vì tên gọi không cho bạn thông tin về vùng, hãy dựa vào ba thứ khác: giống nho, tên nhà làm rượu, và mục đích của chai. Với rượu lễ, mục đích ấy đã nói gần hết về cách rượu được làm. Với rượu uống thường, giống nho và nhà sản xuất là hai manh mối đáng tin hơn cả.