Toro là vùng đỏ mạnh bên sông Duero, nơi vườn nho thoát nạn rệp phylloxera nhờ đất cát và của cải từ rượu từng xây nên 40 nhà thờ trong thị trấn.

Toro là một trong những vùng gọi tên khắc nghiệt nhất của Tây Ban Nha: nắng gắt, mưa ít, đêm lạnh, vườn nho nằm trên 600 mét. Rượu ra cũng đúng như vậy — đậm, mạnh, tannin chắc, không nhượng bộ ai.

Người Hy Lạp, các bộ lạc Celt, và hai nghìn năm

Nghề làm rượu ở đây bắt đầu từ cuối thế kỷ 1 trước Công nguyên, khi người Hy Lạp cổ dạy các bộ lạc Celt bản địa cách làm rượu.

Sang đầu thời Trung cổ, rượu Toro trở thành thứ đầu tiên được đem buôn bán ở cả vùng sông Duero. Đây là điều đáng chú ý: trong một khu vực nay có Ribera del Duero danh giá, thì Toro mới là cái tên đi trước.

Bốn mươi nhà thờ

Thời Trung cổ, vua Alfonso IX ban đất trồng nho cho các dòng tu. Của cải mà những vườn nho ấy sinh ra lớn đến mức nó tài trợ cho việc xây 40 nhà thờ trong chính thị trấn Toro.

Con số ấy nói lên quy mô của nghề rượu ở đây thời trung cổ rõ hơn bất cứ mô tả nào. Một thị trấn nhỏ trên cao nguyên khô cằn mà có bốn chục nhà thờ thì thứ nuôi nó chỉ có thể là một mặt hàng rất đắt giá.

Đất cát cứu cả vùng

Cuối thế kỷ 19, rệp phylloxera từ Mỹ quét sạch vườn nho khắp châu Âu. Toro gần như thoát nạn, vì loài rệp này không sống được trong đất cát.

Trong khi nước Pháp mất gần hết vườn nho, Toro xuất khẩu ồ ạt sang Pháp để lấp chỗ trống. Đó là thời kỳ vàng son bất ngờ của một vùng vốn nằm bên lề.

Hệ quả lâu dài quan trọng hơn: vùng còn giữ được những mảnh vườn có từ trước thời phylloxera — nho gốc thật, không ghép trên gốc Mỹ. Những mảnh vườn ấy hôm nay được dành cho các chai đặc biệt nhất.

Tinta de Toro

Giống chủ lực mang tên riêng của vùng: Tinta de Toro. Về mặt di truyền, đây chính là Tempranillo, nhưng là một dòng địa phương đã thích nghi qua nhiều thế kỷ với nắng gắt và khô hạn.

Khác biệt thấy được: vỏ dày hơn, quả nhỏ hơn. Tỉ lệ vỏ trên thịt cao hơn nghĩa là nhiều màu hơn, nhiều tannin hơn, và rượu ra đậm hơn hẳn bản Tempranillo thường ở Rioja.

Bên cạnh đó, vùng cũng cho phép trồng Garnacha.

Những con số của vùng

DO được lập năm 1987. Diện tích khoảng 5.851 hecta, trong đó 5.500 hecta đăng ký theo hạng gọi tên, với 63 nhà làm rượu, làm ra chừng 33.513 hectolit mỗi năm theo số liệu vụ 2016–2017.

Điều kiện tự nhiên: nhiệt độ dao động từ âm 11 độ C tới 37 độ C, lượng mưa chỉ 350 đến 400 mm mỗi năm, vườn nho ở độ cao 620 đến 750 mét.

Biên độ gần 50 độ giữa mùa đông và mùa hè là con số khắc nghiệt hiếm thấy ở châu Âu. Nó buộc cây nho phải chật vật, và cây chật vật thì cho ít quả nhưng quả đậm đặc.

Ba bậc ủ trên nhãn

Tây Ban Nha có hệ thống ghi thời gian ủ rất rõ ràng, và ở Toro nó như sau:

Crianza — tối thiểu 2 năm, trong đó ít nhất 6 tháng trong thùng gỗ sồi.

Reserva — tối thiểu 3 năm, ít nhất 1 năm trong gỗ.

Gran Reserva — tối thiểu 5 năm, ít nhất 2 năm trong gỗ.

Với một giống tannin mạnh như Tinta de Toro, những mốc thời gian này rất có ý nghĩa: gỗ và thời gian là thứ làm mềm cạnh sắc của nó.

Kho đang có gì

Hai chai, cùng từ Bodega Campo Eliseo:

Campo Alegre — chai đỏ Tinta de Toro pha thêm Tempranillo.

Campesino Toro 2014 — chai đỏ Tinta de Toro thuần, đã có tuổi vụ đủ để tannin thuần lại.

Rót và ăn với gì

Nhiệt độ — 16 đến 18 độ C. Đây là nhóm rượu cồn cao, rót ấm quá sẽ nồng lên rất nhanh.

Rót ra bình — ít nhất một tiếng, và đừng ngại để lâu hơn. Chai Toro trẻ khép rất chặt khi mới mở.

Ly — dùng ly bầu to.

Ăn với gì — thịt cừu nướng, bò nướng tảng, thịt hầm, sườn nướng, phô mai cứng lâu năm. Đây là rượu cần món đủ nặng để đứng cạnh; bữa nhẹ sẽ bị nó đè bẹp.

Để dành — chai Toro nghiêm túc sống được mười năm trở lên.

Chọn chai nào

Thích rượu đỏ đậm và mạnh — đây là một trong những vùng đáng tìm nhất của Tây Ban Nha.

Đã quen Rioja — mở một chai Toro để thấy cùng giống Tempranillo trong điều kiện khắc nghiệt hơn sẽ ra thứ gì.

Bữa có món nướng lớn — chai Toro là lựa chọn gần như không sai.

Không thích tannin mạnh — nên tìm sang Rioja hoặc Bierzo thay vì vùng này.

Bản đồ vùng nhỏ trong Castilla y León

RuedaBierzoToro

Ranh giới DO/DOCa: Candiago et al. 2022 (CC0)

Thuộc nước

Giống nho của vùng Toro