Côtes Catalanes

Côtes Catalanes là tên gọi IGP ở Roussillon — góc đông nam nước Pháp sát biên giới Tây Ban Nha. Chữ Catalanes trong tên nói thẳng điều mà bản đồ hành chính không nói: đây là phần đất Catalan của nước Pháp, và văn hoá rượu ở đây gần Tây Ban Nha hơn là gần Paris.

Muscat: thơm không có nghĩa là ngọt

Đây là chỗ nhiều người mua nhầm nhất. Mùi Muscat rất dễ nhận — nho tươi, hoa cam, chút vải và mật. Não người ngửi thấy mùi ấy thì tự động chờ đợi vị ngọt.

Nhưng ngọt hay không là chuyện của người làm rượu, không phải của giống nho. Nếu để men ăn hết đường, ta được một chai sec — khô hoàn toàn — mà vẫn giữ nguyên mùi thơm. Ngụm đầu tiên của một chai Muscat khô thường làm người uống ngỡ ngàng: mũi báo ngọt, lưỡi báo khô.

Giống nho quả nhỏ có tuổi nghìn năm

Muscat Blanc à Petits Grains — dịch sát là "Muscat trắng quả nhỏ" — được đặt tên theo đúng hình dáng của nó: quả bé, chùm chặt. Giống này gốc Hy Lạp, và giới nghiên cứu giống nho nối nó với cây Anathelicon moschaton mà người Hy Lạp cổ đã dùng, cùng cây Apiane mà người La Mã trồng.

Đi tới đâu nó cũng đổi tên: Moscato Bianco ở Ý, Gelber Muskateller ở Áo, Moscatel de Grano Menudo ở Tây Ban Nha. Cùng một giống, ba cái tên nghe chẳng liên quan gì nhau.

Nó không dễ trồng. Năng suất thấp, dễ nhiễm nấm mốc và bị sâu đục quả, lại cần mùa sinh trưởng dài. Đổi lại, không giống nào cho mùi thơm rõ ràng đến thế.

Vì sao bản khô phải mang nhãn IGP

Các tên gọi AOC dành cho Muscat ở Roussillon đều là tên gọi rượu ngọt cường hoá. Muscat de Rivesaltes chẳng hạn, buộc phải còn ít nhất 100 gam đường mỗi lít mới được mang tên.

Nghĩa là một chai Muscat đã lên men hết đường không thể dùng những cái tên ấy, dù trồng trên đúng mảnh đất đó. Nó ra thị trường dưới nhãn IGP Côtes Catalanes — không phải vì kém, mà vì luật xếp nó vào ô khác.

Kho đang có gì

Rafale Muscat Sec — bản Muscat khô từ Muscat Blanc. Chữ sec trên nhãn chính là điểm cần đọc kỹ trước khi mua.

Rót một chai

• Nhiệt độ — 6 đến 8 độ C. Lạnh kỹ giúp mùi thơm nổi lên mà không thành nồng.
• Ăn với gì — món khai vị, gỏi, salad trái cây, hải sản hấp, và các món Á có gừng, sả hay rau thơm.
• Uống trong bao lâu — một tới hai năm sau vụ. Muscat khô không được lợi gì khi để lâu.

Chọn chai nào

• Người mới tập uống vang trắng — mùi dễ chịu, dễ nhớ, không cần tập cảm.
• Cần một chai khai vị cho tiệc — thơm và mát, hợp lúc đứng nói chuyện hơn là lúc ngồi ăn.
• Đang muốn Muscat ngọt — thì đây không phải chai đó; hãy tìm bản vin doux naturel của Rivesaltes.